A sparka liggjandi mann

tilefni eirrar umru sem veri hefur um vanda bnda, ritar Margrt Jnsdttir pistil Frttablai, ann 31. gst, sastliinn. Ekki kemur hn me neinar hugmyndir um lausn vandans, vill einfaldlega a bndur taki hann sig og rmlega a. Hn vill a beingreislum til bnda veri htt a fulli. sta essa er a hennar tr er a sauf s a ta upp landi okkar. Auvita m Margrt hafa snatr og auvita m hn tj sig um hana. En a koma me slk skrif nna, egar bndur standa strngu vi a leita sr leia til a lifa af nsta r, samhliasmalamennskum og rttum og v ltill tmi til a svara trboi Margrtar, er einna helst hgt a lkja vi sprkum liggjandi mann.

Allir vita a trarbrg rna flk of rttu ri og ekki dettur mr til hugar a g geti sniMargrti og eim sem henni eru samsinna, til rtts vegar. Nokkur atrii vil g nefna, sem afsanna essa tr.

Veurfar

Vi landnm var hlrra hr landi en n og hafi veri svo um einhverjar aldir undan. Upp r 1200 fr a klna og hlt svo fram allt fram tuttugustu ldina. Kaldast var fr sextndu ld og fram undir 1920. a tmabil gjarnan nefnt litla sld. Fr lokum litlu saldar til dagsins dag, hefur hlna. a er ekki liin ein ld san kuldinn hr landi var svo mikill a hgt var a ganga milli Akraness og Reykjavkur s!

Klrt ml er a meiri grur var landinu vi landnm, enda vi lok hltmabils jrinni, vsindamenn efist um a skgur hafi akilandi milli fjalls og fjru. Loftslag hefur mikil hrif grur og v ekki undarlegt a honum hafi hraka verulega eim ldum sem litla sld st yfir. N hefur grur aukist aftur, samhlia hlnandi loftslagi. Sem dmi hefur sjlfsprottinn grurekja, sem telst vera mikil ekja, aukist um 30% fr rinu 2002, Skeiarrsandi.

Veurfar er str hrifavaldur grurfars.

Eldgos

Fr landnmi hafa ori 174 skr eldgos slandi. Sum str nnur minni. Mrg essara gosa hafa valdi miklum skaa bpeningi og jafnvel flki. ar hafa Katla og Hekla veri duglegastar.

Tv eldgos bera af slandssgunni. a fyrra var ri 1362, Hnappafellsjkli og lagi heila sveit eyi, Litla Hra. essi sveit var blmleg fyrir gos, fjlmenn og fjlbreyttur bskapur. Bar hst mikil kornrkt essari blmlegu sveit, enda grasgefin milli fjalls og fjru. Str hluti bpenings drapst og fjldi flks frst, essu eldgosi.

egar eir sem eftir lifu sneru til baka, til a byggja b sn aftur, blasti vi eim aun, rfi. Sveitin hefur san bori nafni rfasveit og eldfjalli sem eyileggingunni olli, nafni rfajkull.

rin 1783-84geisuu Skaftreldar. sgu ttu allir slendingar a ekkja. Er eim lauk, hafi 70% af bpening landinu falli og um 20% jarinnar ltist. Str s grurfari um mest allt land og nst eldunum var hann ekki til

Eldgos er annar hrifavaldur grurfars og saman me klnandi veurfari tti grur hr landierfitt uppgangs.

Mannfjldi, bstofn

Bygg var nokku fljt a komast um allt land, efir landnm. Tali a fjldi landsmanna hafi fljtlega neinhverjum sundum. Lengi framanaf er tali a fjldinn hafi legi milli 10 og20 sund manns, sveiflast eftir rferi og hvernig eldar loguu.

Landnmsmenn fluttu me sr til landsins r, nautgripi, hross,geitur, svn og hnsni. Nautgripir voru uppistaan kjtframleislunni, samt svnum, en r voru lti nttar til ess, fyrst um sinn. Saufjrstofninn var ltill. egar tk a klna var svnabskapur nnast tilokaur. Nautgripabskapur var erfiari, en auveldara var a halda sauf. v jkst hlutur ess kjtframleislu og nautgripir fyrst og fremstnttir til framleislu mjlkur og mjlkurafura. Tali er a fr Sturlungald fram a 19. ld, hafi sauf landinu verinlgt 50.000fjr, sveiflast hlutfalli vi flksfjlda.

egar la tk 19. ldina fjlgai flki og samhlia v bpeningi, ekki sama hlutfalli. Undir lok 19. aldar og fyrstu tvo ratugi eirrar tuttugustu, voru miklir kuldar, eldgos og fjrfellir. etta er talin vera helsta sta vesturfaranna. var mannfjldi landinu kominn upp 70.000 og tali a a.m.k. 15 til 20.000 manns hafi flutt bferlum vestur um haf.

Fr 1920 til dagsins dag, hefur landsmnnum fjlga mjg hratt, Samhlia v fjlgai sauf landinu, hgar og undir lok ttunda ratugarins ni fjldi saufjr hmarki, um 800.000 fjr. San hefur f fkka um rmlega 40%.

egar skoa er hvernig fjldi fjr slandi skiptist milli landshluta, kemur ljs a flest f er vestan veru norurlandi, en fst eystri hluta norurlands. Kannski finnst einhverjum etta undarlegt, ar sem grurfar finnst vart betra nokkrum landshluta en vestanveru norurlandi og a landfok er vart hgt hgt a finna meira landinu en einmitt eystri hluta norurlands. Rtt er a benda a vestari hluti norurlands hefur sloppi best gegnum au 174 eldgos sem ori hafa frlandnmi og v nreingngu urft a berjast vi kuldann litlu sld, mean eystri hluti norurlands hefur urft a glma vi ba essa vgesti, gegnum aldirnar.

Miki tak hefur veri unni landgrslu. ar eiga bndur strstan heiurinn, enda veri erfitt a skja f rkissjs til slkra verka, gegnum tina. a sem rki hefur lagt fram er fyrst og fremst stjrnun og utanumhald landgrslu. Verkin og hrefni hafa bndur a mestulagt fram og oftast sjlfboavinnu og fyrir eigin reikning

a erljst a sauf minnstan tt grureyingu, enda ftt f landinu allt fram undir sustu ld. Nttruflin spila ar strstan sess. Auvita m einnig segja a koma mannskepnunnar til landsins spili ar eitthva inn, sr lagi fyrstu r byggar. Sjlfsagt hafa landnmsmenn stt sr sprek eldinn og unni eitthva timbur.

ererfitt a fullyra a grurekja landsins vri meiri, landi hefi aldrei byggst.


Bloggfrslur 3. september 2017

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband